pl
A A A

 

WSPARCIE EDUKACYJNE STUDENTÓW Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ WZROKOWĄ

 

Grupę osób z niepełnosprawnością wzrokową stanowią osoby niewidome i osoby słabowidzące. Różnią się one między sobą możliwościami korzystania z takich funkcji wzrokowych jak: ostrość widzenia, pole widzenia, wrażliwość na światło i kontrast, widzeniem barw oraz percepcją ruchu i kształtu. W poszukiwaniu skutecznych metod wsparcia  najważniejsza jest ocena posiadanych możliwości uczenia się oraz uczestniczenia w zajęciach tej grupy studentów z uwzględnieniem nowoczesnych technologii wspierających ich proces edukacji.
  

Występujące trudności:

W procesie studiowania najwięcej trudności osobom z niepełnosprawnością wzrokową sprawiają:

  • Konieczność bazowania na materiałach wizualnych:
  • Podczas zajęć: prezentacje, zapisy na tablicy, instrukcje
  • Podczas nauki z podręczników i innych materiałów drukowanych, szczególnie zawierających treści przedstawione w formie graficznej

W trakcie rozwiązywania zadań:

  • Czasochłonność w przygotowaniu adaptacji materiałów dydaktycznych do formy elektronicznej lub brajlowskiej, w niektórych przypadkach brak możliwości samodzielnej adaptacji (np. ilustracji, wykresów, schematów);
  • Uczestniczenie w zajęciach wymagających wykonywania precyzyjnych czynności manualnych;
  • Zdawanie egzaminów i kolokwiów w formie pisemnej.


Strategie wsparcia edukacyjnego


Wprowadzenie podczas realizowanych zajęć poniższych zasad dobranych indywidualnie do potrzeb danej osoby wpłynie na poprawę jakości kształcenia studentów niewidomych i słabowidzących.


Aby wyrównać szanse osób z niepełnosprawnością wzrokową w dostępie do edukacji powinno się:

W ramach organizacji zajęć:

  • Wyrazić zgodę na rejestrację zajęć na dyktafon (Pomocne może być tu  oświadczenie studenta, że nagrania będą mu służyły wyłącznie do celów dydaktycznych);
  • Pozwolić na korzystanie z dodatkowego sprzętu: laptopa, lupy, powiększalnika, notatnika brajlowskiego;
  • Treści wykładów/ćwiczeń przekazywać w formie elektronicznej w formacie tekstowym lub html, których odczytanie nie stanowi kłopotu przy wykorzystaniu programów udźwiękawiających odpowiednio wcześnie przed zajęciami, tak by student miał możliwość zapoznania się z nimi;
  • Opisywać w trakcie wykładu czy prezentacji te elementy, do których w danej sytuacji odnosi się osoba mówiąca, zawsze odczytywać  lub omawiać wyświetlany tekst;
  • Precyzyjnie słownie opisywać wizualną rzeczywistość (informacje zawarte na diagramach, wykresach, slajdach, w tabelach, itp.), używając konkretnych słów tak, by pobudzić wyobraźnię studenta;
  • Zapisując informacje na tablicy, jednocześnie je wypowiadać;
  • Udostępnić studentom słabowidzącym czytelne materiały dydaktyczne w powiększonej czcionce (rozmiar należy uzgodnić ze studentem);
  • Zapewnić dobre oświetlenie sal i miejsca pracy studenta słabowidzącego;
  • Przygotować studentom odpowiednio wcześnie spis lektur i zagadnień do egzaminu / zaliczenia (osoba z niepełnosprawnością wzrokową potrzebuje więcej czasu na adaptację materiału i przeczytanie go);
  • W miarę możliwości zapewnić korzystne warunki akustyczne w sali, w której odbywają się zajęcia;
  • Informować z wyprzedzeniem (najlepiej drogą elektroniczną) o zmianie miejsca odbywania się zajęć lub ich terminu, by umożliwić swobodne dotarcie na zajęcia osobom nieznającym nowej lokalizacji.

 

Adaptacje zaliczeń i egzaminów:

W trakcie egzaminów i kolokwiów powinno się uwzględniać możliwość zdawania ich w formie zaadaptowanej. Powinna być ona ustalona odpowiednio wcześnie przed egzaminem/kolokwium we współpracy z Biurem ds. Osób Niepełnosprawnych i może polegać m.in. na:

  • zdawaniu egzaminów pisemnych przy pomocy komputera z oprogramowaniem do syntezy mowy lub powiększania tekstu, linijki brajlowskiej;
  • zdawaniu przy pomocy arkusza egzaminacyjnego wydrukowanego w powiększonej czcionce lub brajlu;
  • zamianie egzaminów pisemnych na ustne;
  • wydłużeniu czasu trwania egzaminu;
  • korzystaniu z pomocy asystenta.



Konieczne jest, aby adaptacje egzaminów/kolokwiów uwzględniały specyficzne trudności edukacyjne studentów wynikające z ich niepełnosprawności oraz by ich forma była możliwie najbardziej zbliżona do tej, jaka obowiązuje wszystkich studentów.

 

 Bibliografia:

  • D. Nowak-Adamczyk, M. Perdeus-Białek, U. Szczocarz (red.), Wyrównywanie szans. Osoby niepełnosprawne na studiach przyrodniczych, Kraków 2011.
  • Materiały edukacyjne dla nauczycieli akademickich opracowane w ramach projektu DARE  2 (www.DareProject.eu) koordynowanego przez Biuro ds. Osób Niepełnosprawnych UJ.



FILMY EDUKACYJNE

Film Notatnik brajlowski, czyli o tym, jak osoba niewidoma posługuje się zaawansowanymi urządzeniami elektronicznymi. Osoby niewidome powszechnie kojarzone są z posługiwaniem się pismem brajla. Tymczasem pismo punktowe jest coraz mniej popularne, a większość osób niewidomych korzysta z bardzo nowoczesnych rozwiązań technologicznych. Jednym z tego typu urządzeń jest oparty o procesor komputera - notatnik brajlowski.

Wersja z audiodeskrypcją