pl
A A A

 

WSPARCIE EDUKACYJNE STUDENTÓW Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ RUCHOWĄ 

 

Niepełnosprawność ruchowa występuje w wielu różnych formach. Może dotyczyć całego ciała lub poszczególnych jego części (rąk, nóg, kręgosłupa). Może mieć charakter czasowy lub trwały. Jednymi z przyczyn niepełnosprawności ruchowej mogą być m.in.: porażenie mózgowe, stwardnienie rozsiane, uszkodzenia rdzenia kręgowego, urazy po wypadkach komunikacyjnych, dystrofia mięśniowa.

 

Występujące trudności:

W procesie studiowania najwięcej trudności osobom z niepełnosprawnością ruchową sprawiać mogą:

  • Konieczność funkcjonowania w budynkach uczelni niedostosowanych architektonicznie;
  • Konieczność szybkiego przemieszczania się między salami/budynkami uczelni na poszczególne zajęcia;
  • Ryzyko wystąpienia dolegliwości bólowych na skutek konieczności przebywania zbyt długo w jednej pozycji (np. podczas wielogodzinnych zajęć w przypadku osób z chorobami kręgosłupa);
  • W sytuacji niepełnosprawności rąk - wykonywanie czynności manualnych, wymagających precyzji (odręcznego pisania, przeprowadzania doświadczeń podczas zajęć w laboratoriach).

 

Warto pamiętać, że często trudnościom w poruszaniu się towarzyszyć mogą również problemy w innych obszarach. Mogą pojawić się np. trudności w mówieniu, problemy  z pamięcią, przetwarzaniem informacji, dolegliwości bólowe czy trudności w percepcji.

 

Strategie wsparcia edukacyjnego

Wprowadzenie podczas realizowanych zajęć poniższych zasad dobranych indywidualnie do potrzeb danej osoby wpłynie na poprawę jakości kształcenia studentów z niepełnosprawnością ruchową. Aby wyrównać im szanse w dostępie do edukacji powinno się:

 

W ramach organizacji zajęć:

  • Zadbać o architektoniczną dostępność pomieszczeń dla osób poruszających się na wózku czy o kulach. W przypadku niedostępnych miejsc starać się znaleźć pomieszczenie dostępne, położone na parterze.
  • Upewnić się, że sala jest ogólnodostępna: sprawdzić czy ustawienie ławek oraz sprzętu w pomieszczeniu pozwala na wjechanie i bezproblemowe poruszanie się na wózku/o kulach. Upewnić się czy nie ma ciężkich drzwi i wysokich progów oraz jak dużo czasu zajmuje pokonanie trasy na zewnątrz budynku.
  • Zagwarantować wystarczającą ilość czasu, aby student mógł swobodnie przemieścić się pomiędzy salami czy budynkami.
  • Jeśli student ma trudności z mówieniem, pozwolić ustalić mu własne tempo wypowiedzi. Ważne jest, by poświęcić wystarczającą ilość czasu na zrozumienie odpowiedzi, nie kończyć za niego wypowiadanych fraz. W razie niewyraźnego wymawiania, poprosić o powtórzenie danej kwestii.
  • Zapewnić pomoc asystenta osobie, która z powodu niesprawności rąk, nie jest w stanie samodzielnie wykonywać obowiązkowych zadań (np. ćwiczeń w laboratoriach). Dopilnować, aby asystent pracował pod kierunkiem studenta i nie wyręczał go w przeprowadzaniu zadań i interpretowaniu otrzymanych wyników.
  • Wyrazić zgodę na nagrywanie wykładów na dyktafon, jeśli student ma trudności z tradycyjnym notowaniem lub udostępnić mu materiały dydaktyczne do zajęć z odpowiednim wyprzedzeniem, tak by mógł aktywnie w nich uczestniczyć.

 

Adaptacje zaliczeń i egzaminów:

 W trakcie egzaminów i kolokwiów powinno się uwzględniać możliwość zdawania ich w formie zaadaptowanej do potrzeb wynikających ze specyfiki niepełnosprawności. Powinna być ona ustalona indywidualnie odpowiednio wcześnie przed egzaminem i może polegać m.in. na:

  • w przypadku egzaminu pisemnego zapewnieniu odpowiedniej ilość czasu studentowi, który ma problem z szybkim i wyraźnym pisaniem;
  • umożliwieniu pisania egzaminu przy pomocy komputera (np. z odpowiednią klawiaturą i/lub myszką) lub asystenta;
  • zamianie formy egzaminu z ustnej na pisemną osobom, które mają trudności w mówieniu.

 

Inne:

  • W trakcie porozumiewania się ze studentem na wózku przyjmować pozycję umożliwiającą kontakt wzrokowy, unikać prowadzenia konwersacji z pozycji stojącej, patrząc na rozmówcę z góry.
  • Należy pamiętać, by nie narzucać się z pomocą, nie pchać wózka bez zgody jego użytkownika, gdyż może to naruszać jego przestrzeń osobistą. W sytuacji, gdy wydaje nam się, że nasza pomoc może być takiej osobie potrzebna kluczowe jest zapytanie jej o to.

 

Bibliografia:

  • D. Nowak-Adamczyk, M. Perdeus-Białek, U. Szczocarz (red.), Wyrównywanie szans. Osoby niepełnosprawne na studiach przyrodniczych, Kraków 2011.
  • Materiały edukacyjne dla nauczycieli akademickich opracowane w ramach projektu DARE 2 (www.DareProject.eu) koordynowanego przez Biuro ds. Osób Niepełnosprawnych UJ.

 

FILMY EDUKACYJNE

Film W Niemczech potrafią to zrobić, czyli o tym, jak na co dzień korzysta z wózka osoba niepełnosprawna ruchowo w Polsce i na jakie bariery napotyka. To film mówiący także o tym, jak wiele przeszkód tworzą ludzie sobie nawzajem z powodu braku świadomości, która często budzi się dopiero w jesieni życia, kiedy i ci tworzący wcześniej bariery potrzebują tych samych rozwiązań, z których na co dzień korzystają osoby niepełnosprawne ruchowo. Bądźmy zatem mądrzejsi i projektujmy od razu środowisko fizyczne przyjazne dla wszystkich obywateli.

 

 Film Profesjonalista - Zakupy 

Iris to nasz pies projektowy. Został zakupiony przez Konsorcjum projektu międzynarodowego IDOL prowadzonego przez Uniwersytet Jagielloński, w którym opracowywany był program szkolenia trenerów psów serwisowych, czyli takich psów, które pomagają osobom niepełnosprawnym ruchowo. Po zakończeniu prac projektu pies został przekazany osobie niepełnosprawnej. Film Profesjonalista pokazuje, jak kapitalnie pracuje nasza genialna Iris. Trzeba to obejrzeć, aby w to uwierzyć.
 

Wersja z audiodeskrypcją.