gr
A A A

 

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΓΙΑ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΜΕ ΔΥΣΛΕΞΙΑ

Ο όρος «δυσλεξία» προσδιορίζει δυσκολίες στην ανάγνωση και τη γραφή σε άτομα που δεν έχουν νοητικές αναπηρίες. Αυτού του είδους οι δυσκολίες οφείλονται σε διαταραχές γνωστικών και κινητικών δεξιοτήτων  και στο συντονισμό τους, που προκαλείται από δυσλειτουργία του νευρικού συστήματος.

Παρότι πολλές χώρες δεν αναγνωρίζουν τη δυσλεξία ως αναπηρία, είναι παραπάνω από εύλογο να την αντιμετωπίζουμε ως τέτοια, καθώς τα προβλήματα που βιώνουν τα άτομα που ζουν με τη δυσλεξία απαιτούν ειδικές συνθήκες αντιμετώπισης και στήριξης κατά την εκπαιδευτική διαδικασία. Η δυσλεξία είναι μια ανίατη διαταραχή.

 

Τα βασικά συμπτώματα της δυσλεξίας συμπεριλαμβάνουν:

·     Αργή και λανθασμένη ανάγνωση (αποκωδικοποίηση της γραφής): τα άτομα με δυσλεξία διαβάζουν με πιο αργό ρυθμό, έχουν την τάση να συγχέουν γράμματα και λέξεις, παραλείπουν κάποιες λέξεις ή μπερδεύουν γραμμές καθώς διαβάζουν. Ακόμη, δυσκολεύονται να τονίσουν τις λέξεις σε μια πρόταση και να συσχετίζουν την κάθε λέξη ξεχωριστά με τη σωστή της σημασία. Όλα αυτά προκαλούν προβλήματα στην κατανόηση, την απομνημόνευση και την επεξεργασία κειμένων. Τα άτομα με δυσλεξία δυσκολεύονται να διαβάσουν ένα κείμενο, και ιδιαίτερα να το διαβάζουν φωναχτά.

·    Λανθασμένη  απόδοση (κωδικοποίηση), για παράδειγμα: δυσκολίες με το σωστό συλλαβισμό∙ τα άτομα με δυσλεξία δυσκολεύονται να καταγράψουν πληροφορίες, τείνουν να συγχέουν γράμματα που έχουν παρόμοιο σχήμα ή που συμβολίζουν παρόμοια φωνήματα, παραλείπουν ή προσθέτουν γράμματα, λέξεις ή καταλήξεις λέξεων όταν γράφουν και όταν διαβάζουν. Τέλος, κάνουν πολλά λάθη στο συλλαβισμό, παρόλο που γνωρίζουν τους κανόνες συλλαβισμού και στίξης. 

Οι πιο συνήθεις δυσκολίες

Κατά τη μαθησιακή διαδικασία, τα άτομα με δυσλεξία κατά πάσα πιθανότητα θα αντιμετωπίσουν δυσκολίες με:

·       Το να κρατούν χειρόγραφες σημειώσεις: οι φοιτητές με δυσλεξία βρίσκουν εξαιρετικά δύσκολο να ακούν και να γράφουν ταυτόχρονα, ιδίως αν πρέπει να έχουν ακρίβεια και ταχύτητα 

·       Την κατανόηση προφορικού λόγου: έχουν προβλήματα με την κατανόηση πολύπλοκων πληροφοριών και οδηγιών

·       Την εκμάθηση ξένων γλωσσών

·       Τις γραπτές εξετάσεις και τα τεστ

·       Την απομνημόνευση λέξεων που δεν τους είναι οικείες ή που είναι περίπλοκες ή δύσκολες στην προφορά

·       Την οργάνωση και τη διαχείριση της δουλειάς τους: με το σχεδιασμό δραστηριοτήτων, τον καθορισμό στόχων και την αναγνώριση προτεραιοτήτων

 

Στρατηγικές διδασκαλίας φοιτητών με δυσλεξία

Τα μαθήματα και οι εξετάσεις θα πρέπει να προσαρμόζονται ανάλογα με τις ιδιαίτερες ατομικές ανάγκες του κάθε φοιτητή και τις μαθησιακές δυσκολίες που αντιμετωπίζει. Όταν έχετε στην τάξη σας μαθητές με δυσλεξία, θα πρέπει:

·       Να τους δίνετε εκ των προτέρων μια λίστα με το καινούριο λεξιλόγιο του μαθήματος, ώστε να έχουν οι φοιτητές αρκετό χρόνο για να αφομοιώσουν το λεξιλόγιο και να μάθουν πως  να το χρησιμοποιούν στο κατάλληλο πλαίσιο

·       Να τους μοιράζετε συνοδευτικό υλικό για τη διάλεξη / την παράδοση πολύ πριν από την έναρξη του μαθήματος. Ο φοιτητής με δυσλεξία θα μπορέσει να επικεντρωθεί στο περιεχόμενο του μαθήματος, μιας και δεν θα είναι υποχρεωμένος / η να κρατάει σημειώσεις

·       Να χρησιμοποιείτε οπτικοακουστικό εκπαιδευτικό υλικό, τηλεοπτικά ντοκιμαντέρ ή βίντεο που αφορούν τη θεματική του μαθήματος 

·       Όταν κάνετε μια παρουσίαση, να χρησιμοποιείτε ευανάγνωστες γραμματοσειρές (ελάχιστο μέγεθος: 24). Να περιορίζετε την ποσότητα των δεδομένων της κάθε διαφάνειας στα βασικά σημεία

·       Να οργανώνετε παρουσιάσεις και συζητήσεις σε μικρές ομάδες. Αυτό δίνει στους φοιτητές τη δυνατότητα να πειραματιστούν με το καινούριο λεξιλόγιο καθώς συζητούν τις ιδέες τους με τους υπολοίπους στην ομάδα και μοιράζονται τις απόψεις τους

·       Να έχετε υπόψη σας ότι οι φοιτητές με δυσλεξία χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να διατυπώσουν τις απόψεις τους

·       Να αξιολογείτε τη συμμετοχή του κάθε φοιτητή ξεχωριστά και να δίνετε βαρύτητα αποκλειστικά στο περιεχόμενό της

·       Να επιτρέπετε να κάνουν ασήμαντα λάθη στο συλλαβισμό

·       Να ενθαρρύνετε τους φοιτητές να διατυπώνουν ερωτήσεις και μετά να τις απαντάτε χρησιμοποιώντας απλή γλώσσα. Καλό είναι να εξηγείτε με συγκεκριμένα παραδείγματα τις  απαντήσεις σας

·       Να τους δίνετε ένα χαρτί  με τις σωστές απαντήσεις, για να μπορούν οι φοιτητές να ελέγχουν τα λάθη τους

·       Εξετάστε το ενδεχόμενο να χρησιμοποιείτε διαφορετικά χρώματα (π.χ. στα Φύλλα Εργασίας) για διαφορετικές θεματικές

·       Να παρέχετε ξεκάθαρους ορισμούς των καινούριων συμβόλων∙ να τους δίνετε τα σύμβολα μαζί με τους ορισμούς τους  

·       Να επιτρέπετε στους φοιτητές να χρησιμοποιούν στην τάξη λογισμικό που διευκολύνει τη μαθησιακή διαδικασία (π.χ. λογισμικό επεξεργασίας κειμένου)

·      Να επιτρέπετε στους φοιτητές να χρησιμοποιούν λάπτοπ στην τάξη. Τα άτομα με δυσλεξία δυσκολεύονται να γράφουν με το χέρι για πολλή ώρα. Το να κρατούν σημειώσεις μπορεί να είναι πολύ κουραστικό και αγχωτικό

·      Να ενθαρρύνετε τους φοιτητές να χρησιμοποιούν τις δικές τους σημειώσεις και/ ή να ετοιμάζουν λίστες με αυτά που πρέπει να κάνουν. Αυτό μπορεί να τους βοηθήσει να οργανώσουν τις δραστηριότητές τους και να βάλουν σε σειρά προτεραιότητας τις εργασίες τους

Βιβλιογραφικές αναφορές:

Bogdanowicz M., Ryzyko dysleksji. Problem i diagnozowanie. Gdańsk 2003 [Ο κίνδυνος της δυσλεξίας. Προβλήματα και διαγνωστικές μέθοδοι. Γκντανσκ 2003 / γλώσσα: πολωνικά] .

Nowak-Adamczyk D., Perdeus-Białek M., Szczocarz U. (red.), Wyrównywanie szans. Osoby niepełnosprawne na studiach przyrodniczych [Ισότητα Ευκαιριών: Φοιτητές με Αναπηρία που σπουδάζουν Φυσικές Επιστήμες, Κρακοβία 2011 / γλώσσα: πολωνικά]

Εκπαιδευτικό υλικό προερχόμενο από το Εγχειρίδιο Διδασκόντων, που καταρτίστηκε κατά τη διάρκεια του Προγράμματος DARE2 (www.DareProject.eu

 

Παρακάτω υπάρχουν παραδείγματα νοητικών χαρτών απο μαθητές με δυσλεξία: